تاسیسات انرژی مانند نفت و گاز و حتی سیستم های توزیع انرژی های مختلف مانند برق و گاز از تاسیسات مهم هر کشوری هستند. خرابکاری و ایجاد اختلال در هر کدام از این تاسیسات علاوه بر خسارات مالی سنگین در زمینه سیستم خدمات رسانی نیز اختلال های گسترده ای ایجاد می کند. از این رو حفاظت و نگهبانی از تاسیسات پالایشگاهی و شبکه توزیع آن از اهمیت بالایی برخوردار است. حفظ پایداری و نیز نگهبانی از سرمایه ها و منابع انرژی را می توان با اتخاذ برنامه های حفاظتی منظم و دقیق به انجام رسانید. از خرابکاری های احتمالی پیشگیری کرد و در صورت وقوع واکنش سریع و به موقعی برای رفع آن انجام داد.
حفاظت از پالایشگاه های نفت و گاز
پالایشگاه های نفت و گاز قطب تامین انرژی هر کشوری هستند. تاسیساتی پیچیده که بر اساس یک برنامه ریزی منسجم مسئولیت فرآوری نفت و گاز خام و تبدیل آن به محصولات مفید تر و کاربردی تر را بر عهده دارد. در پالایشگاه ها حجم زیادی از هیدروکربن های قابل اشتعال و مواد شیمیایی سمی تحت فشار و دمای بالا فرآوری می شوند. این شرایط، خطرات ذاتی و بالقوه برای آتش سوزی، انفجار، و نشت مواد خطرناک ایجاد می کند که می تواند منجر به خسارات مالی سنگین، از دست رفتن جان کارکنان و آلودگی گسترده ی زیست محیطی شود.
همچنین بخش های مختلفی در این تاسیسات به هم پیوسته در حال کار هستند تا در نهایت محصول فرآوری شده تولید گردد. ایجاد اختلال در هر قسمت به کل تاسیسات آسیب می رساند. حفاظت از پالایشگاههای نفت و گاز از اهمیت بالایی برخوردار است. پایش دائم تاسیسات، فعال سازی سیستم های حفاظت الکترونیکی و نظارت مستمر بر آنها، کنترل ورود خروج افراد به این تاسیسات و نیز اقدام به موقع توسط نیروهای حفاظتی از اهمیت بالایی برخوردار است.
حفاظت از پالایشگاه ها و پتروشیمی ها به چه صورت انجام می شود؟
هر محیطی با توجه به شرایط و ویژگی های خاص خود نیاز به یک طرح امنیتی خاص دارد. پالایشگاه های نفت و گاز هم به سبب وجود مواد اشتعال زا و تاسیسات و تجهیزات گران قیمت و مهم نیاز به رویکرد چند لایه ای برای تامین امنیت دارد. مواردی که ما در موسسه ناتپ برای حفاظت از پالایشگاه های نفت و گاز در نظر میگیریم عبارتند از:
ایمنی فرآیند
- نصب و نگهداری سیستم های اعلام حریق و سیستم های سرکوب و شناسایی انفجار برای شناسایی فوری خطر.
- استفاده از سیستم های خاموش سازی اضطراری (ESD) که در مواقع خطر، فرآیند را به طور خودکار متوقف می کنند.
- نصب سیستم های اطفای حریق پیشرفته (فوم و آبپاش) و مقاوم سازی تجهیزات در برابر آتش سوزی.
مدیریت ریسک و ایمنی، بهداشت و محیط زیست
- تدوین و اجرای قوانین و پروتکل های ایمنی، بهداشت و محیط زیست برای نیروهای نگهبانی در تمام بخش ها.
- بررسی ریسک های فرآیندی (مثل Hazop) برای شناسایی و کاهش خطرات و آسیب های احتمالی به تاسیسات.
- آموزش مستمر نیروهای حراستی و ایجاد فرهنگ ایمنی قوی
امنیت فیزیکی
- نصب و راه اندازی دوربین های مداربسته حرارتی، کنترل دسترسی بیومتریک، سنسورهای حفاظتی برای پایش دائمی محیط.
- کنترل دقیق ورود و خروج افراد و وسایل نقلیه، و حضور نیروهای حفاظتی آموزش دیده برای واکنش سریع در مواقع ضروری.
امنیت سایبری
- جدا نگه داشتن شبکه های کنترل صنعتی از شبکه های اداری.
- اعمال قوانین سختگیرانه برای دسترسی به سیستم ها و پایش دائمی سامانه های کنترل در برابر تهدیدات سایبری.
حفاظت از نیروگاههای برق
انرژی الکتریکی نیرو محرکه بسیاری از بخش ها از جمله صنایع، بیمارستان ها، شبکه اطلاع رسانی، آموزش و سایر بخش های خدماتی، بهداشتی و امنیتی یک کشور است. مانند پالایشگاهها ایجاد اختلال و یا خرابکاری در آن سبب بروز مشکلات فراوان مالی و حتی جانی می شود. نیروگاههای تولید برق به عنوان پایگاههایی که انرژی های عموما فسیلی را به برق تبدیل می کنند باید امنیت و سیستم حفاظتی قوی داشته باشند. در این اماکن کنترل تردد افراد و پایش مداوم شرایط از طریق سیستم های نظارت اکترونیک می بایست به صورت مستمر اجرا شود.
حفاظت از نیروگاه های برق چگونه انجام می شود؟
همانطور که گفتیم نیروگاه های برقی کشور، پایگاه های اصلی تبدیل سوخت های فسیلی یا سایر منابع به برق هستند و پایداری این شبکه ی سراسری برق به عملکرد بی نقص آنها وابسته است. هر گونه اختلال یا خرابکاری در این نیروگاه ها مشکلات فراوان مالی و حتی جانی را به دنبال دارد. به همین دلیل تامین امنیت در این محیط نیاز به درک درستی از تمامی موارد امنیتی دارد. اما به طور کلی تامین امنیت نیروگاه ها به شکل زیر انجام می پذیرد:
سیستم حفاظتی قوی
استقرار یک سیستم امنیت و حفاظتی قوی و جامع برای محافظت در برابر تهدیدات فیزیکی و عملیاتی
کنترل تردد
اجرای مستمر کنترل تردد افراد به این اماکن حساس برای جلوگیری از ورود افراد غیرمجاز یا خرابکار
نظارت الکترونیک
پایش مداوم شرایط تأسیسات از طریق سیستم های نظارت الکترونیک (مانند دوربین های مداربسته و حسگرها).
ایمنی عملیاتی
حفاظت از تجهیزات در برابر خطرات محیطی و فرآیندی مانند آتش سوزی و نوسانات ولتاژ
حفاظت از سیستم انتقال و توزیع انرژی
پس از تولید انرژی انتقال آن آغاز می شود. مصارف، گره ها، خطوط لوله و ایستگاه های تقلیل فشار گاز و یا کنترل ولتاژ برق از جمله مراحل است. اختلال و خرابکاری در هر مرحله ممکن بوده و نظارت مستمر می بایست از ابتدا تا مقصد نهایی انجام گیرد.
خطراتی که سیستم توزیع انرژی را ممکن است تهدید کند کند شامل:
خرابکاری های عمدی: از سوی دشمنان یا گروهک های تروریستی که خطوط لوله، برج های انتقال برق یا پستهای کلیدی را هدف قرار می دهند.
سرقت تجهیزات: سرقت کابل ها، تجهیزات پست برق یا شیرآلات خطوط لوله که سبب قطعی های طولانی مدت و خسارات مالی می شود.
خطرات محیطی: سیل، زلزله، آتش سوزی یا عوامل طبیعی که آسیبهای فیزیکی جدی به زیرساخت وارد می کنند.
از این رو حفاظت از سیستم انتقال و توزیع انرژی نیز یکی از بخش های مهم در خدمات موسسه حفاظتی مراقبتی ناتپ است.
آینده ی انرژی کشور در گرو نظم و امنیت امروز است!
خرابکاری تروریست ها و حمله دشمنان به زیرساخت های حوزه ی انرژی، علی الخصوص سیستمهای انتقال برق که واسط مابین مراکز تولید و مصرف انرژی الکتریکی هستند، یک خطر بالقوه امنیتی به حساب می آید. به همین دلیل در هنگام مقابله با بحران و لزوم آمادگی برای کاهش آسیب پذیری و بازیابی تاسیسات برقی و نفتی، ضرورت تقویت بخش حفاظت و مراقبت در این حوزه بیش از پیش احساس خواهد شد.
ناتپ با پلیس یارانی آموزش دیده و با تجربه، نقش به سزایی را در راستای حفاظت و برقراری امنیت از تاسیسات نفتی، برقی و همچنین اسکورت محموله های انرژی بر عهده دارد. پلیس یاران ناتپ با سلاح و تجهیزات لازم، ضمن پایش محیط و کنترل افراد ،چه به صورت فیزیکی یا مانیتورینگ حفاظتی، بلافاصله هر مورد مشکوک را پیگیری کرده و در صورت لزوم اقدامات لازم را به عمل خواهند آورد.